Türklərin güclü şəkildə ayaqda qalmalarının yeganə şərti birləşib Böyük Turanı qurmaqdır!

Gözəl deyim var: Masada deyilsənsə, menyuda olacaqsan. Son bir il ərzində İran bütün masalardan sökülüb atıldı və artıq masada deyil, böyük güclərin menyusundadır. İran uğrunda açıq və ya qapalı şəkildə mübarizə aparan üç böyük güc mərkəzi var. Bunlar ABŞ, Çin və Türkiyə–Azərbaycan tandemidir, yəni türklərdir.

İranda ciddi maraqları olan Rusiya da bu siyahıda ola bilərdi. Amma Rusiyanın başı Ukraynada elə qarışıb ki, başqa istiqamətdə addım atmağa macalı yoxdur.

Göstərilən güc mərkəzlərini İran uğrunda mübarizəyə sövq edən köklü səbəbləri araşdırmağa çalışaq.

Namiq Bilal

Amerika siyasilərinin çox sevdikləri bir deyim var: “Allah bizim neftimizi başqa-başqa dövlətlərin torpağının altında gizlətsə də, biz öz neftimizi alacağıq”.

Neft hər zaman böyük toqquşmaları körükləyən ən qiymətli sərvət olub. Bu gün də istisna deyil. Körfəzin ərəb monarxiyalarının və Venesuelanın nefti ABŞ-nin nəzarətindədir. Rusiyanın nefti-qazı üçün də Tramp Amerikası Putinlə çoxgedişli oyunlar qurur.

Amerika təsirindən kənarda qalan ən böyük neft sahəsi İranın nəhəng ehtiyatlarıdır. Cənub qonşumuz neft-qaz ehtiyatlarına görə dünyada ilk beşlikdə yer alır və bu ölkə neftinin əsas hissəsi Çinə satılır. Deməli, Ağ Ev İran neftini nəzarətə götürsə, bir tərəfdən öz geosiyasi gücünə güc qatar, digər tərəfdən isə ən təhlükəli rəqibi olan Çini böyük neftdən məhrum edərdi.

Venesuela neftindən sonra İran neftinin də itirilməsi Çin üçün yeri doldurulması çətin itki olardı. İran Çin üçün təkcə neft mənbəyi deyil, həm də bütün istiqamətlərdəki maraqları üst-üstə düşən çox qiymətli strateji tərəfdaşdır. İranın parçalanması, yaxud fars rejiminin devrilərək yerində qərbmeyilli hakimiyyətin qurulması Çin üçün qəti şəkildə qəbuledilməzdir.

Çin fars rejiminin ayaqda qalması üçün sonuna qədər dirənəcək. Bu günlərdə yaydığı bəyanatla Çin XİN fars rejiminə hərbi dəstək verəcəyini də açıq şəkildə dilə gətirib. ABŞ böyük güc toplayıb İranı vurmadan danışır, Çin isə fars rejiminə ABŞ-yə qarşı hərbi yardım vəd edir. Bu bir ilkdir. Bütün dünyaya səssizcə yayılan Çin Birləşmiş Ştatlara qarşı hərbi variantı dilə gətirirsə, bu, məsələnin fövqəladə dərəcədə böyük olduğunun altını cızır.

Gələk türklərin İranla bağlı maraqlarına. İranda 40 milyondan çox türk yaşayır. Bu, böyük kütlənin türk dünyasına qatılması Böyük Turanın qurulması üçün olmazsa, olmazıdır. Çox detallarına girmədən qısaca vurğulayaq ki, cəngəllik qanunlarının hökm sürdüyü yeni dünyada türklərin güclü şəkildə ayaqda qalmalarının yeganə şərti birləşib Böyük Turanı qurmaqdır. Əks halda, təklənib xəritədən silinmək təhlükəsi yetərincə böyükdür. Yəni, türk toplumlarının İran türkləri uğrunda savaşdan geri çəkilmək variantı yoxdur.

Türklər üçün bu son savaşın başlanmasının bir neçə il ləngiməsi ideal variant olardı. Lakin hadisələr gözləmir. ABŞ və İngiltərə regiondakı zərbə qruplarını sürətlə gücləndirir. Böyük təyyarədaşıyan gəmi flotu və çox sayda bombardman uçaqları İran həndəvərinə toplanır.

ABŞ-nin İranı işğal edə biləcəyi mümkünsüzdür. Belə görünür ki, Venesuela üzərində qurulan oyunun ikinci seriyası İran üzərində planlanır. Bir fərqlə: Maduronu oğurladılar. Xameneini isə oğurlamaq mümkün deyil. Masada onun öldürülməsi planı var.

Məsud Pezeşkian bu səbəbdən “liderimiz öldürülərsə, bu, ABŞ-yə tammiqyaslı müharibə elanı olacaq” deyir. Maduronu necə oğurladılarsa, Xameneini də eləcə vura bilərlər. Venesuelada da, İranda da Mossadın, CİA-nın agentləri ən yüksək dairələrdə çoxdan yerləşiblər.

Pəhləvinin, yaxud ABŞ–İsrail meyilli digər siyasətçinin İranda hakimiyyət başına gətirilməsinə türklər imkan verməyəcək. Türklər “Pəhləvi gələrsə, İranda şaha şah çəkərik” deyir və Qacar xanədanının nümayəndəsini irəli atırlar. Bu deyimin “obıvatel” dilindəki anlamı belədir: Ya mollalardan sonra İranda hakimiyyətə türklər gələcək, ya da İran parçalanacaq.

Son bir həftəyə qədər qonşu Suriyadakı PKK terror dövlətinin varlığı Türkiyənin əl-qolunu yetərincə bağlayırdı. Lakin ABŞ-nin, İsrailin, Avropanın, İranın və Rusiyanın dəstəklədiyi terror dövlətini Türkiyə 4–5 günə bitirdi. Və bunu zəif Şara hakimiyyətinin, çətin yola gələn ərəb aşirətlərinin iştirakı ilə etdi. Türkiyə bu çətin işi ərəblərlə görə bildisə, 40–45 milyonluq türk toplumunu arxasına alan Ankaranın İranda əzib-keçə bilməyəcəyi güc yoxdur. Türkiyə Suriya buxovlarından qurtuldu. Növbədə İrandırsa, olsun İran!

Bu gün böyük güclərin gündəmində İranın zorla, çox radikal şəkildə dəyişdirilməsi məsələsi var. Əslində İran İslam Respublikası kimi çoxmillətli totalitar dövlətlərdəki radikal dəyişikliklər dövlətin parçalanması ilə nəticələnir. Sözsüz ki, dəyişiklik əleyhinə olanlar da var. Rusiya və Çin qəti şəkildə İslam Respublikasının olduğu kimi saxlanmasında maraqlıdırlar. Bu iki dövlət sonuna qədər fars-molla rejiminə hər cür dəstəyi verəcəklər.

Türklər, İsrail və ABŞ isə İrandakı radikal dəyişikliklərdə maraqlıdırlar. Qonşu ölkədə davam edən etirazlar fonunda Türkiyə Cümhuriyyəti neytral mövqedən çıxış edir. Daha doğrusu, Ankaranın mövqeyi kənardan neytral görünür, pərdə arxasında hansı gedişatların olduğunu bilmirik.

Görünən odur ki, Türkiyə bu mərhələdə İranın parçalanmasında maraqlı deyil. ABŞ-nin, xüsusilə də İsrailin istəyi üzrə parçalanma Ankaranın maraqlarına ziddir. İsrail ssenarisinə görə İranın qərbində, İraq və Türkiyə ilə sərhəddə kürd dövləti yaranmalıdır. Regionu və elə kürd xalqının özünü də çox böyük məşəqqətlərə sürükləyəcək bu varianta Türkiyə əsla imkan verə bilməz.

İranla bağlı ən radikal mövqedən çıxış edən İsraildir. Ümumiyyətlə, yəhudi dövləti hər zaman ən radikal və öz maraqları üçün ən maksimal mövqedən çıxış edir. Və təbii haldır ki, yerdəki real vəziyyəti və həqiqi qüvvələr nisbətini nəzərə almadan atılan belə addımlar çox zaman uğursuzluqla nəticələnir. İsrail İranda da bir daşla iki quş vurmağa çalışır. İranı istədiyi ssenari üzrə parçalamaqla İsrail, bir tərəfdən İranın nüvə silahı təhdidindən yaxa qurtarır, digər tərəfdən isə Türkiyə sərhəddində müstəqil kürd dövləti yaratmaqla Türkiyə Cümhuriyyətini ciddi problemlərlə üz-üzə qoymağa çalışır.

Gələk ABŞ-nin mövqeyinə. Birləşmiş Ştatların İran maraqlarında ciddi haçalanma var. Bir tərəfdən fars rejimli İran ABŞ üçün ən əhəmiyyətli antitürk elementidir. Digər tərəfdən isə İran Çin–Rusiya–İran ittifaqının üçüncü ayağı və Çinin ən böyük iki neft təchizatçısından biridir.

Birləşmiş Ştatların maraqları baxımından tərəzinin bir gözünə İranın antitürk əhəmiyyətini, digər gözünə isə Çinin strateji müttəfiqi məsələsini qoyaq. Hesab etmək olar ki, Ağ Evin dərin maraqları baxımından Çin təhlükəsi məsələsi daha ağır basır. Lakin o da nəzərə alınmalıdır ki, ABŞ-dəki böyük sionist lobbinin təzyiqləri ucbatından Ağ Ev öz maraqları ilə İsrailin maraqlarını mümkün qədər uzlaşdırmaq zorundadır. Bu qədər böyük maraqların toqquşduğu mürəkkəb vəziyyətdə rəsmi Vaşinqton özü üçün daha əlverişli olan üçüncü variantı test etməyə çalışır. Belə variant İranın bütövlüyünün saxlanması şərti ilə molla rejiminin devrilməsi və Tehranda ABŞ–İsrail tandeminə yaxın qüvvənin hakimiyyətə gətirilməsidir.